3 maart 2010 - Vandaag zal de anti-islamitische PVV haar intrede doen in de gemeenteraden van Den Haag en Almere. De beweging wil daar hoofddoekjes bij gemeentelijke en gesubsidieerde instellingen verbieden, terwijl zij andere religieuze symbolen ongemoeid laat en de bouw van moskeeën frustreert, terwijl andere gebedshuizen mogen floreren.

Maar zal de PVV ook gaan besturen, lokaal of landelijk? Wordt er PVV-beleid in de praktijk gebracht? Het beeld dat anderen graag van de PVV schetsen is dat van een club die geen verantwoordelijkheid wil

In de gemeenten belandt de PVV waarschijnlijk inderdaad in de oppositie. PVV-leider Geert Wilders en de Haagse lijsttrekker Sietse Fritsma noemen het hoofddoekjesverbod ‘de belangrijkste inzet’ in een eventuele coalitie. De Almeerse aanvoerder Raymond de Roon sprak zelfs van ‘ononderhandelbaar’. Terwijl andere partijen zeker niet met het verbod akkoord zullen gaan.

Ook nationaal heeft Wilders de drempel voor regeringsdeelname hoog gelegd. Hij heeft de AOW tot breekpunt verklaard, de pensioengerechtigde leeftijd mag van hem beslist niet hoger worden dan de huidige 65 jaar. En CDA en VVD, de enigen die de PVV niet keihard als coalitiepartner uitsluiten, zijn vóór verhoging van die leeftijd. Kortom, Wilders kan zich ook landelijk buitenspel hebben gezet.

Maar zo simpel is het niet.

Minachting

Ondergesneeuwd is dat Wilders óók heeft gezegd dat hij op alle andere onderwerpen dan de AOW wél bereid is tot concessies. Wanneer zijn PVV een zetel of twintig, vijfentwintig haalt bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer zal het daarom helemaal niet zo makkelijk zijn voor het CDA en de VVD om formatiebesprekingen te laten stuklopen op dat ene punt, de AOW. ‘Kijk eens’, zal Wilders dan kunnen zeggen, ‘ik mag niet meeregeren, alleen omdat ze de kosten van graaiende bankiers, ontwikkelingssamenwerking, massa-immigratie en linkse hobby’s op onze ouderen willen afwentelen’. Hij zal CDA en VVD ervan beschuldigen dat zij de vele PVV-kiezers schofferen en de democratie minachten.

Voor het landsbestuur is de PVV nog volop in de race. Daarbij heeft Wilders ook zijn bereidheid uitgesproken om gedoogsteun te geven aan een rechts minderheids- óf meerderheidskabinet.

In de politieke keuzes van Wilders zitten ten minste drie patronen. Ten eerste: Wilders is een man met één missie en dat is de strijd tegen de islam. Ten tweede: Wilders is behoedzaam. En ten derde: Wilders leert van anderen.

Het belangrijkst voor de missie, voor de strijd tegen de islam, is in Wilders’ ogen het stoppen van de immigratie. Dat kan alleen landelijk. Gemeenten hebben voor de PVV dus geen prioriteit. Dat een beweging met miljoenen aanhangers en steeds meer actieve vrijwilligers besloot in slechts twee steden mee te doen, wees daar al op.

De behoedzaamheid zit hierin: om landelijk macht te verwerven, moet Wilders veel zetels winnen bij de Kamerverkiezingen. Dat goede resultaat kan in gevaar komen als de PVV eerst lokaal gaat besturen. Want daarbij horen compromissen, vuile handen, misschien zelfs blunders. De Haagse en Almeerse oppositiebankjes zijn zo bezien niet eens zo onaantrekkelijk. Niet voor niets zullen de gemeenteraadsfracties strak worden geleid door Kamerleden.

De lessen van anderen die Wilders in de praktijk brengt, zijn talrijk.

Provocatie

Van zijn oude baas Frits Bolkestein, die de VVD in de jaren negentig groter maakte dan ooit, leerde Wilders het nut van de provocatie. Bij Pim Fortuyn, die in 2002 vanuit het niets groot werd, kon hij zien hoe een beweging die maar in een enkele gemeente meedoet, toch de totale campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen kan domineren. Wilders is in deze gemeenteraadsverkiezingen feitelijk een marginale?speler, maar hij krijgt veel media-aandacht, mag aan alle debatten meedoen en krijgt het voor elkaar dat zijn concurrenten daar over zijn onderwerpen moeten spreken.

Van de door hem openlijk bewonderde SP heeft Wilders kunnen opsteken hoe belangrijk een strakke organisatie is, zoniet kadaverdiscipline.

Wilders heeft ook geleerd hoe het niet moet. Hij refereert vaak aan de ineenstorting van de Lijst Pim Fortuyn als slecht voorbeeld. Niet alleen het gevolg van de moord op de leider, maar ook van te snelle expansie zonder strenge selectie-eisen.

De laatste jaren heeft Wilders overigens ook – net als iedereen – aan de SP kunnen zien wat er gebeurt als de charismatische leider van een jonge beweging terugtreedt. Jan Marijnissen stopte wegens gezondheidsredenen als fractievoorzitter en lijsttrekker en zijn opvolger Agnes Kant stevent op een dramatisch verlies af.

Misschien is het wel geen toeval dat Wilders sinds 1 januari op dieet is. En dat hij nu al zestien kilo is afgevallen.

Bron: De Pers | Kustaw Bessems